W dzisiejszych czasach choroby nowotworowe są bardzo szeroko rozpowszechnione. W krajach rozwiniętych stanowią one, zaraz po chorobach krążenia, drugą w kolejności przyczynę zgonów. Niestety częstość zachorowań na nowotwory w Polsce stale rośnie.

Do najważniejszych przyczyn powstawania nowotworów należą:

• skłonności genetyczne
• niewłaściwy sposób żywienia
• palenie tytoniu
• spożywanie alkoholu
• infekcje
• wykonywanie niektórych zawodów
• zanieczyszczenia środowiska
• leki

Sposób żywienia ma duży wpływ na rozwój nowotworu:
Spożywanie żywności w nadmiarze, zwłaszcza tłuszczów, istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej. Nadmiar pożywienia sprzyja tworzeniu się w organizmie aktywnych, wolnych form tlenu (tzw. wolnych rodników), które uszkadzają materiał genetyczny, co może być przyczyną powstania nowotworu. Zbyt duża ilość spożywanych tłuszczów jest czynnikiem ryzyka wystąpienia nowotworów sutka, jelita grubego, trzonu macicy, gruczołu krokowego, żołądka, trzustki. Spożywanie alkoholu w nadmiarze jest czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka wątroby, trzustki, gardła, krtani i przełyku. Azotany zawarte w żywności inicjują powstanie nowotworu żołądka i przełyku Dieta uboga w błonnik pokarmowy oraz zbyt duża ilość spożywanego białka zwierzęcego (głównie pochodzącego z mięsa czerwonego) zwiększ prawdopodobieństwo raka jelita grubego. Duże spożycie soli kuchennej oraz niska podaż witaminy C w diecie sprzyjają zmianom nowotworowym żołądka.

Choroba nowotworowa i jej leczenie (chemioterapia, radioterapia) powoduje wiele zaburzeń w organizmie człowieka. Bardzo często u pacjentów z nowotworami występuje niedożywienie na skutek utraty apetytu, trudności w przyjmowaniu pokarmu, biegunek, wymiotów. Inną niekorzystną zmianą mogącą wystąpić podczas terapii przeciwnowotworowej jest zaburzenie w odczuwaniu smaków: słodkiego, kwaśnego i gorzkiego. Podczas chemioterapii może również wystąpić nietolerancja niektórych potraw: mleka, śmietanki, soków owocowych, słodkich ciast i deserów, obfitych posiłków, alkoholu.

Właściwe żywienie podczas choroby nowotworowej ma ogromny wpływ na jej przebieg. Pozwala ono nie tylko dostarczyć wszystkich potrzebnych składników odżywczych, ale też poprawia ogólny stan pacjenta. Właściwe odżywianie pozwala więc na zwiększenie skuteczności terapii nowotworowej. Dobrze odżywiony, silny organizm ma więcej sił aby walczyć z chorobą. Podstawowym paliwem komórek nowotworowych jest glukoza. Z diety osoby chorej należy więc wykluczyć rafinowane produkty zawierające cukier (np. słodycze, biała mąka). Posiłki powinny być natomiast bogate w błonnik pokarmowy (węglowodany, które nie ulegają strawieniu). Źródłem białka dla organizmu powinny być przede wszystkim rośliny, ale również tłuste ryby i drób.

Przykładowy jadłospis dla diety przeciwnowotworowej

UWAGA: podany jadłospis nie może być stosowany u każdego pacjenta. Ilość energii i składników odżywczych musi być dobrana indywidualnie przez dietetyka!

% energii z: Białka: 26%, Tłuszczów: 27% Węglowodanów: 47%
Ilość błonnika: 55 g
Ilość cholesterolu: 222 mg

ŚNIADANIE:
Kanapki z mozarellą
2 kromka chleba żytniego razowego (90 g)
Ser mozzarella light 8,5% (100) g
2 plastry szynki drobiowej (40 g)
Pomidor (100 g)
Oliwki
Świeża bazylia

Szklanka zielonej herbaty

II ŚNIADANIE:
Koktajl z otrębami
1 jogurt naturalny (150 g)
100 g truskawek
2 kiwi (150 g)
2 łyżki otrąb pszennych (8 g)

OBIAD:
Łosoś pieczony w folii z ryżem i warzywami
1 duże dzwonko łososia (150 g)
Pół torebki ryżu brązowego (50 g)
Brukselka (150 g) Marchew tarta (100 g)
Łyżka ziaren słonecznika (10 g)
Dwie łyżki jogurtu greckiego (40 g)
Koperek 1 ząbek czosnku (5 g)
Cytryna
Rozmaryn
Pieprz,
sól

Brukselkę ugotować w małej ilości wody lub na parze, ugotować ryż. Łososia oprószyć solą, pieprzem, rozmarynem, wstawić do piekarnika nagrzanego do 180 °C na ok. 20-25 min (w zależności od grubości ryby). Marchew wymieszać z nasionami słonecznika. Na talerzu łososia można skropić cytryną. Przygotować sos: wymieszać jogurt, czosnek przeciśnięty przez praskę, sól, pieprz, koperek.

Szklanka soku pomidorowego (250 ml)

PODWIECZOREK:
Sałatka owocowa
Garść winogron granatowych (70 g)
Pół jabłka (50 g)
Kiwi (70 g)
Jagody (50 g)
Maliny (70 g)
Brzoskwinia (85 g)

KOLACJA:
Sałatka z tuńczykiem
Pół puszki tuńczyka w sosie własnym w kawałkach (70 g)
Sałata lodowa - kilka liści
Seler naciowy - 1 łodyga (50 g)
1 Pomidor (170 g)
Kilka krążków cebuli
Pół papryki żółtej (120 g)
2 łyżki kukurydzy z puszki (30 g)
Kiełki słonecznika
1 łyżka oleju lnianego (10 g)
1 łyżka octu winnego (6 g)
1 łyżeczka musztardy francuskiej (10 g)
Zioła do smaku

Na sałacie lodowej ułożyć pokrojone warzywa, kukurydzę, tuńczyk. Przygotować sos: wymieszać olej, ocet, musztardę, zioła. Sałatkę polać sosem, posypać kiełkami słonecznika

Grejpfrut czerwony (260 g)